A Coruña en loita: o boxeo

Unha das miñas primeiras lembranzas unidas ao deporte é ver boxeo na televisión. Os meus pais deixábanme quedar ata tarde para velo. Daquela o mundo e a televisión eran en branco e negro. E eran mellores con eses combates. Nomes míticos, que lembro de memoria, aos que tentaba imitar boxeando de broma co meu pai: Legrá, que viviu en Carballo cando saíu de Cuba, Carrasco, Urtaín, Velázquez, Castañón, Perico Fernández, Dum Dum Pacheco, Evangelista... ou Larry Holmes, Floyd Stevenson, Leon Spinks, George Foreman... 

E sobre todos eles Muhammad Alí, en España nos xornais aínda lle chamaban Cassius Clay, non sei ben porque. Din que a década dos setenta foi a mellor para o boxeo. Os combates de Alí eran do mellor que te podía pasar. Combates en branco e negro dende Las Vegas, New York ou Atlantic City (soaban a lugares máxicos) dos venres ou sábados pola noite eran comentados os luns no colexio, un colexio tamén en branco e negro. 

Todos falabamos de Alí. Era o mellor, os seus movementos, os seus golpes, como esquivaba, unha especie de bailarín letal. Cando me preguntan quen é a principal figura cultural e artística do século XX, digo que Charles Chaplín. Cando me preguntan quen é a principal do deporte digo Muhammad Alí. Os dous teñen algo en común, eran os heroes da xente, do Pobo, dos nenos, dos máis humildes. 

Tanto admiro a Alí que téñolle moito cariño a Alfredo Evangelista. Aguantoulle quince asaltos a Alí. Non foi un gran combate, un Alí de trinta e cinco anos, pero Evangelista aguantou. Ese cariño polo boxeo lévame a ter unha cella rota dende que teño cinco anos. Meus pais estaban distraídos e fun boxear coa cisterna do bater. Caín, cella rota, nove puntos dos daquela e unha cicatriz das daquela. Anteriormente rachei a outra nun accidente cuns columpios. O médico sempre me dicía, que era un traste e que polas cellas rotas nunca podería ser boxeador. E eu quedaba triste. Pero sempre admirei o boxeo e aos boxeadores e boxeadoras. 

O cariño ao boxeo venme de familia. Meus pais eran veciños e amigos do gran José Grandío, dos Mallos, da Rúa de Noia, onde os veciños tiñan alcumes, coma na aldea. Grandío, gran boxeador e posteriormente árbitro que chegou a disputar o Campionato de España en 1967. Quen estivo alí, entre eles meu pai, din que magoa da contra de dereita de Luis Folledo, no terceiro, que fixo que perdese o campionato. 

A Coruña é unha cidade de boxeo, Emmanuel Reyes, o boxeador de Monte Alto que naceu en La Habana, eses grandes combates nos Xogos Olímpicos de 2020 e 2024 coa medalla en París, o gran Xesús Ferreiro “Cachorro” e moitos máis. Moito falo de boxeo cos meus amigos Craig e Kenneth Patterson, os dous boxearon. Kenneth, agora con 84 anos, naceu en Belfast e gañou corenta combates seguidos. Non pasou a profesional porque “non quería deixar soa a súa nai”. 

Vai ser certo que os galegos e os irlandeses temos moito en común. Craig e Kenneth falan da nobreza do boxeo, da súa ética, onde cando o rival cae, separaste, e deseguida interesaste por el. De como o abrazas ao rematar, gañes ou perdas. Porque hai que abrazar a quen combate con honra. Falan da tensión na que vives durante un combate. Como eses tres minutos por asalto parécenche infinitos e moi curtos ao mesmo tempo. 

No boxeo, como na vida, non sempre consegues o que queres. Mesmo podes loitar moito, e ben, e non conseguilo. O boxeo é respecto polo rival. Nunca un inimigo, é un rival. O boxeo é coma unha escola da vida, combate e respecta. 

Respecta ao que gaña e sobre todo, ao que perde. Hoxe, os imprescindibles de Azteca Box organizan por sétima vez “A Coruña en Loita”. Catorce combates de boxeo. Ben sei que na escola de boxeo de Azteca Box, que Luis Suárez (Luis “Azteca”) ensinan eses valores do boxeo, a ética, a loita, o respecto. Porque si, o boxeo é o deporte máis humano que existe. Grazas Azteca Box! Por moitos anos máis de Coruña en Loita.